چوخ زامانلار اینسانلارین دوشونجه_لرینین هانسی یؤنده اولدوغو بللی اولمور، یانی اینسانلار فرقلی زامانلار دوشونجه دونلارین دییشدیرمکده گؤرونورلر. البت دئییرم گؤرونورلر، بیزیم آچیمیزدان باخدیقدا بئله گؤرونورلر. بیر کسین هانسی یؤنه باغلی اولدوغونو نئت دئمک اولمور. براهینی ده او آداملارداندی کی چوخ آداما نئجه دوشونجه ده اولدوغو بللی دئییل. دوغروسو بیر گون سولدان دانیشیر، بیر گون ساغدان، گاهدان دا ایسلامدان دانیشیر. اؤزونو سول بیلدیکده کانادادا یاشیـییر. هر یئری گزندن سونرا تبریزی دئییر. بیر گون دیلسیز آدامین مله_مه_یین وورغولویور. آذربایجاندان سس گلدیکده آذربایجانا یؤنلیر، ایصفهاندا سس اولدوقدا ایصفهانا، فیلیسطینده سس اولدوقدا فیلیسطینه. اؤزو ده ائله اؤزونو ایلگی_لی گؤرسدیر کی آدی اؤنده دئییلیر. اونا گؤره ده هر طرفه یؤنلدیکده ده اونا باشقا یؤندن هجمه_لر گلیر. اونون نئجه بئله اولدوغونو سفر مصر و جلال آل احمد و فلسطین کیتابیندان گؤره بیلریک. اؤزون اوردا یازیر. نییه آذربایجاندان باشلانان رومانلاری، تئهراندا بیتیر. تئهراندا نه وار کی اونو چکه بیلیر. اؤزو دئمیشکن فارس دیلیندن اینتیقام آلماق اوچون اونو دریندن اؤیرنمه_یه باشلییر، اوندا اوزمانلاشیر. تئهراندان هم زهله_سی گئدیر، هم ده قالماغا چوخ سئون یئری اولور. دئمک براهینی اؤزونو یازیب. بیزیم اونو اؤز دونوموزا گئییندیرمه_ییمیز دوغرو گؤرونمور. هر کسه اؤزو کیمی باخمالیـییق.
بو کیتابی 1363 ده "نشر اول" یایین ائوی یاییب.
تئهرانین کیتاب سرگیسی نئچه گوندور آچیلیب دیر، کیتاب سرگیسی نه گئتمه_یه ماراغیم چوخ اولار، گئدیب یایین ائولرینین یایدیق_لارینی بیر یئرده گؤرمک اؤزو چوخ دیرلی اولور. هر زامان کیتاب آلماق ایمکانی دا یارانمیر. تورکی کیتاب یایان یایین ائولرینین سایی آز دا اولسا، باشقا یایین ائولریندن قالابالیق اولورلار. البت بیر سیرا یایین ائولری ده وار کی اونلار دا دا قالابالیق_لیق چوخ وار، آمما بو پولسوزلوق چاغیندا هوسلنیرسن کیتاب آلماغا، کیتاب_لاری یوزده ییرمی اندیریمدن ساتلاسالار دا یئنه منیم گوجوم چاتمیر، دویون قارینا کیتاب آلماغا، گؤزوم قالیر کیتابلاردا، آلا دا بیلمیرم. سونرالار گلیب آلدیغیمی دوشونورم. کیتابلاری قوخولویوب چیخیرام.
تزه هس-هوس قانیردی، هله بیغلارینین یئری آغ-قیرمیزی آراسیندا سوتول ایدی. اؤیرنجی اولماق اوچون بیر آزد دا تله_سیردی، او زامانا دک گؤرمه_دیـیی یئره گئتمه_لیدی. تکجه گئتمک دئیلدی، اوردا گرک یاشیـیاردی. هر کس اؤز ظنلریجه بیر سؤزلر اونا اؤیردیردیلر. یولداشلارینین هامیسیندان تئز اؤیرنجی اولمیشدی. بو ایکی نه اوخویاجاق اؤنملی دئییل ایدی. اؤنملی اولان اؤیرنجی اولماغین اؤزو ایدی. آتا-آناسینین دا آغیزلاریندان دوشموردو، ایشلری اولموشدو کوچه-باجادا دولانیب، اوغلانلارینین نئجه اوخوماغی. هر کس اؤز ظنیجه بو سئوینجی پایلاشماق ایستیـییردیلر.
اوغلان اؤزوده بتر ماراقلی کیلاسدا اوتورا، دئییردیلر اوغلان-قیز بیر اوتورورلار. بو داها ماراق چکیجی دی. بلکه ده هر ندن چوخ بئله دوروما دوشدویون سئوینیردی. او یاشا کیمین شست_لی بیر قیزیلا اوتوروب دانیشمامیشدی، یانی قیزی گؤرمکله هورکمه_یی بیر اولوردو. اونا اوشاقلیقدان ائله اؤیرتمیشدیلر، اوندان باشقانی حارام بیلیردی. یازیلماق اوچون گلمیشدی،اؤیرنجی اولماغینا گؤره آتاسی اونا کوت-شالوار آلمیشدی. او دا کوت-شالواری گئییب، قوللارینی دا بیر آز گئن آچیب یئرییردی. بیلیم یوردونا گیردیکده بیلمیردی هارا گئتسین، اونا گؤره ده سوروشماق زوروندایدی، ائله بیلیردی اؤز آداملاری تکین هر کس اونون اؤیرنجی اولدوغونو ائشیتدیکده اونا ساغ اول دئیه_جک دی. بیر ایکی سیندن سوروشدوقدا اونلار یوللارینی چکیب گئتدیلر. ائله بیل اونون سسینده بئله ائشیتمه_میش دیلر. قاپی یا ساری قاییدیب، قاپیدا دورانلاردان سوروشدو، اونلار دا اورتادا اولان بینا گؤستردیلر، اوزاقدان قالابالیق گؤرسنیردی.
اورایا گئدیب، هر کسی اؤزو کیمی گؤردو، اوردا هامی اؤزلرینی فرقلی گؤروردولر، هئچ کیم اونلارلا یاریشانماز، گؤزلر گولوردولر، هر کس ایستییردی باشقاسی اونا ال چالا، یاواش-یاواش هر کس اؤزونه ال چالماغا باشلادیلار، هامی بیر بویدا نظره گلیردیلر، دئیه_سن قیزلار دا بوی چکیب اوغلانلارجا اولموشدولار، بویونلارین بوتونو توتولوردولار. بالا پئنجره_یه یاخینلاشیب نئجه یازلماغین سوروشدو،" سیزینکی بوردا دئییل، سیز گرک گئده_سیز بو آدرسه"؛ گؤزلرین باخیشلاری فرقلندیلر، ایندی بوتون دورانلار ایستیـییردیلر او اونلارا ال چالا، ال چالماسایدی، بیر آن دا یانلاریندا ساخلامازدیلار. بوتون دورانلارا ال چالماق اونا دوشوردو، بوینو شوللاشمیشدی، قوللاری دا ساللانمیشدی. اوردا بیر آز دا قالسایدی چیـیین_لری ایکی طرفه ساللاندیقدا اونو باشیندان ایکی_یه بؤلمک ایستـییردی. داها نفس چکنمیردی، تئز اوردان چیخماغا دوشونوردو. پیلله_لری نئجه یئنمیشدی بیلمیردی. تر باسمیشدی، اوتورماق یئری آختاریردی، بیر یئر تاپیب سریلدی.
بایرام گونوندن باشلاناراق یاغینـلارین هله ده دالیسی وار. بایرام گونو قاریلا باشلانان یاغین، شیدیرقی یاغیشلارلا آردیلاندی، سونرا خیمیر-خیمیر کسیلمدن یاغدی، ایندی ده آرا سیرا یاغیر.
بو ایل، نئچه ایللر چؤللردن کوسن اوتلار، یئنه ده چؤللره قوناق گلیب، یئر گؤی دئیه_سن ال-اله وئریب_لر اؤزلرینی اوزه چکه_لر. هر نه ایسته_سه_لر اؤزلری بیلرلر، آنجاق فرقلی یازی یادداشیمیزدا ساخلاتدیریرلار. هر کیمه زنگ آچیرسان، یئرلرینده باشقا ایلین اولدوغون وورغولویورلار. دئییرلر یاشیل_لار دا باشقا یاشیل دیلار. هر نه تزه دیر. چوخ سئویرسن گئده_سن هئچ اولماسا بیر گونلوک، یئر به یئر ائلیـیه بیلمیرسن. آمما بیلیرسن گئتمه سن عومور بویو حسرت چکه_جکسن.
دونن یولداشلاردان ائشیتدیم، شریف بیلیم یوردونون آذربایجانلی اؤیرنجی_لریندن بیرینین اوزاقلیغینا او بیری دونیا دؤزه بیلمیـییب چکیب آپاریب. بو خبر نئچه یؤندن چوخ آجی ایدی. بیرینجی سی، بیر گنجین گنج چاغدا دونیانی قویوب گئتمه_سی دیر کی آنا-آتاسی یاشایارکن او آجی دا اونلارلا یاشیـیاجاق. ایکینجی_سی گنجین باجاریق_لی اولدوغو ایدی، یاخشی یئرده تحصیل آلماغی بیر یاندا چئشیتلی قونولاردا اوخویوب اؤیرنمه_یی، درینلشمه_یی،اونو باشقا اؤیرنجی_لردن فرقلندیرمیشدی. اوچونجوسو سوسیال، سیاسال باخیشیدی بئله یاشاماغا داوام وئره بیلسه_یدی گله_جک_ده توپلومونا چوخ دیرلی اولا بیلردی. دوردونجوسو ده اونون تورکجه یازی یازماقدا باجاریق ایدی. تکجه قونو ایکی اونو یاشاییشا ایلگی_لندیره بیلیردی یازماغی دیر. یانی یارادیجیلیغیدی. دونیادا قالماق ندنی ده اؤز دئدیـیینه گؤره آناسینین گونده اوچ یول اونا زنگ آچماسیدی، ایسته_میردی آناسی زنگ آچدیقدا اونون سسین تئلفون دالیندان ائشیتمز اولسون.
یازدیغیم سؤزلرین صاحابی حمیدرضا عبدی ایدیر، دونن سحر چاغی گئجه یاریسینین قارانلیغیندا دونیاسین دَییشیب.
ایسته_سز اونون روحونا بیر فاتیحه اوخویون