اورمو گؤلو دولوب دئیه‌سن

  کئچن ایل اورمو گؤلو چوخلاریمیزی قورخوتدوغو اوچون، دانیشیق‌لاریمیزین باشیندا دورموش ایدی. بو دورما چؤل بایرامی گؤلون چؤله دونمه‌سین دئیه، الده سو بارداق‌لاریلا چوخلو آذربایجانلی‌لاری اورایا چکدی. اورمو گؤلو ایله ایلگی‌لنمک دولتین باشچی‌سی‌نا دا چاتدی. یاز یاغیش‌لاری اورمو گؤلونون سویونو چوخالدیب، اورمو گؤلونو گوندمدن چیخارتدی. گوندمدن چیخماغی اورمو گولونون کئچیجی دولماسیلا باغلی اولدو. آتداکی ایللر یاغین اولماسا اورمو گؤلو یئنه ده گوندمه گله‌جک دیر. آذربایجاندا سورونلار بیردن قاباریب، گوندمه گلیب، طرح اولوناندان سونرا اؤرت-باسیر اولور گئدیر. بیره‌لی بیر چؤزوم تاپمیر. اورمو گؤلو ده بئله اولدو. گؤل بو ایل بیزلری قورخودان چیخارسا دا صاباح قورخویا سالا بیلر. 

کیتاب‌لار

   آذربایجانلا ایلگی یاییلان کیتابلاری آراشدیراندا چوخ گؤزل بیر سونوج‌لارا چاتا بیلیریک. آذربایجان قونوسولا ایلگی‌لی کیتابلاری بیرینجی بؤلوم‌ده ایکی یئره بؤلوروک؛ تورکجه کیتاب‌لار، فارسجا کیتاب‌لار. بو بؤلوموندن هره‌سی نئچه یئره بؤلونور 

1- شئعر کیتاب‌لاری : بو بؤلومون چوخو تورکجه‌دیر، داها دوغروسو بو بؤلوم آردی کسیلمدن تورکجه یاییلیب. فارسجا دا کیتاب‌لار وار. آنجاق یا تورکجه‌دن چئویرمه‌دیرلر، بیر سیرالاری دا ایکی دیللی شاعیرلریمیزه عایید دیرلر(شهریار، عمران صلاحی، ...).  

تورکجه شئعر کیتابلاریمیزی دا نئچه یئره بؤلمک اولار. کلاسیک، یئنی شئعیرلر، بایاتی‌لار... او جومله‌دن دیرلر. بو بؤلوم اولدوقجا چوخ گؤزل ایره‌لی‌لی‌ییب. آرتیرمالییام بو ایره‌لی‌لمه باشقا قونولارلا توتوشدوراندا چوخ گؤزه گلیر.  

2- نثر کیتاب‌لاری؛ بو کیتاب‌لار دا ایکی یئره بؤلونور. بیر: آذربایجانلا ایلگی‌لی فارسجا نثرلر، ایکی: تورکجه نثرلر 

آذربایجانلا ایلگی‌لی فارسجا نثرلر آذربایجان کؤکنلی اولان فارسی یازارلاریندی. بو یازیلاردا آذربایجانی یازیلاریندا یانسیدیرلار. بو یازارلارین تانینمیش آدلاری بونلاردیرلار: غلامحسین ساعدی، رضا براهنی، احمد پوری، صمد بهرنگی،حافظ خیاوی... 

تورکجه نثرلر ده وار. تورکجه نثریمیزده چوخ ایشلنمی‌ییب. البت سون ایللرده بو سبک یازماغا ماراقلانان‌لار چوخالیب. تانینمیش یازارلاریمیز بونلاردیلار: گنجعلی صباحی، کاتبی، دوقتور زهتابی، ناصر منظوری، واله شیری، عباس مهیار، حمید آرغیش، حیدر عباسی و بیر چوخ گنج‌لریمیز. 

سیگار

  سیگارئت قونوسولا یازیلان شئعرلر هر زامان خاص گؤزللی‌لیگی اولور. دئیه‌سن شئعرلر پاپروسو ایچری‌یه سوموردوقدا بئییندن ائشیگه پوسگورور. هر کسین سومورماغی درین اولور، شئعری ده جانا یاتیر دئیه‌سن. چوخلاری منه تای سیگارا یازیلمیش یازیلارلا سیگارا ماراقلاندی. پاپروسا یازیلان یازیلار نه قدر ده یاخشی قورتولسا، سیگاری قوللانماق او قدر کؤتو سونوجلانیر. بلکه ده یاخشی سونوجلانیر منه کؤتو گلیر. اؤزومه سؤز وئرسم ده سیگارلا ایلگی‌لی هر نه‌یی گؤرمویم اولمور. پاپروسا یازیلان یازیلار منی اؤزو ایله چکیر آپاریر. 

دونیا بیزه گؤز وورور.

   دونیا بیزه گؤز وورور. دونیایا باخدیق‌دا دونیانین هر یئرینده گؤزلری گؤرورم بیزیم اوچون وورور. بیلیرسیز دونیا نه اوچون بیزه گؤز وورور!. دونیانی دولاندیق‌دا بو گؤز وورمالار او قدر قاباریق‌دیر گؤزلریمیزی قاماشدیریر. داها دوغروسو بیلمیرم بو دونیا نی‌یه بئله گؤز وورور. دئیرم بو قدر ده گؤز وورماق اولماز. بیز ایسته‌سه‌یدیک دونیانین گؤز وورماسینا تبگی گؤرسدک ائله ایلک گؤز وورمالاردا تبگی گؤرسدردیک. تبگی گؤرستمه‌مه‌ییمیز دونیانی دوشونمه‌مه‌ییمیزدن آسیلی دیر. بونو دونیا نی‌یه باشا دوشمور بیلمیرم. بو دونیایا نه جور دئمه‌لی‌ییک بیزیم یاخامیزدان ال چک. اؤزووه باشقا اویناش تاپ. آی بالام آخی بیزدن ده اویناش چیخار؟! داها بونا یئتیشمیشیک بیر گؤزلوک آلاق دونیانین گؤزوورمالارین گؤرمه‌دن دونیانی گزک.

بیر دیل باشقا دیللرین اؤلچولریله اؤلچولمه_مه_لی دیر

   آنا دیلیندن دانیشدیقدا، چوخلاری آذربایجاندا تورکو اوخونوب-یازماغینی وورغولویورلار. بو وورغولاما اولدوقجا دوز وورغولامادیر. آنجاق آذربایجاندا یاشایان تورک دیلی بیر آنا دیلی اولماقدان قیراقدا داها آرتیق اؤزللیلیک داشیـییر. بو اؤزللیلیک دونیادا اولان دیللرین ایچینده بیر دوزنلی دیل اولماق دیر. دوزنلی اولان چوخ دیللر واردیر آذربایجاندا ضیالینین بو دیلین اولوشماسیندا چوخ آز رولو اولدوغونا گؤره دیل دوغال آخینینی سوردوروب. البت بونو آرتیرمالییام ضیالیلاردان آسیلی اولاراق بو دیل باشقا دیللرین ائتگیسینین آلتیندا قالیب. دیللرین بیر-بیرلریندن ائتگیلنمه_یی سؤز قونوسو دئییل. اولا بیلر دیللر بیر-بیرلرینه ایز بوراخالار. آنجاق بیر دیلین دوغال یاشاماسی او دیلین قورولوشونون پوزولماماسی دیر. داها دوغروسو بیر دیل باشقا دیللرین اؤلچولریله اؤلچولمه_مه_لی دیر. هر بیر دیلین اؤزونه اؤزل دوزوم تئوریسی وار. بو تئورینی تاپمادیقدا باشقا دیللرینی تئوریسینی اونا یانسیتماق چوخ یانلیش اولور. بو یالنیش یانسیتمالارین دالیندا گوج اولدوقدا،ضربه سینی دیله وورور. آذربایجان دیلینه بو ضربه ووررولماییب. اونا گؤره ده تر-تمیز بیر دیل بیزه گلیب چاتیب. ایندی قالیب بو دورومدان نئجه یارارلانماق!